کوهنوردی و طبیعت‌گردیباتوم و لوازم جانبی
لایه‌بندی لباس کوهنوردی: سه لایه‌ای که جای یک کاپشنِ کلفت را می‌گیرند
سردترین آدمِ کوه معمولاً کسی است که کلفت‌ترین کاپشن را پوشیده. این راهنما می‌گوید سه لایه چه کاری می‌کنند، هرکدام از چه جنسی باید باشد، و چرا پنبه بدترین انتخاب است.
در کوه، خیس‌شدن خطرناک‌تر از سرماست. و بیشترِ خیسیِ کوهنورد از باران نمی‌آید — از عرقِ خودش می‌آید.
کلِ منطقِ لایه‌بندی همین یک جمله است: عرق باید از بدن دور شود، پیش از آنکه سرد شود و روی پوست بنشیند.
سه لایه، سه کار
لایه‌ی اول — انتقال رطوبت. می‌چسبد به بدن و کارش این است که عرق را از پوست بگیرد و به بیرون بدهد. جنسش پلی‌استر یا پشمِ مرینو. هرگز پنبه.
لایه‌ی دوم — گرمایش. هوای گرم را نگه می‌دارد. پولار، پشمی، یا پرِ سبک. نیم‌زیپ بودنش تصادفی نیست: وقتی در سربالایی گرمتان شد، به‌جای درآوردنِ کل لایه، زیپ را باز می‌کنید و حرارت را تنظیم می‌کنید.
لایه‌ی سوم — محافظت. جلوی باد و باران را می‌گیرد. باید ضدآب باشد ولی نفس هم بکشد؛ بارانیِ نایلونیِ ارزان جلوی باران را می‌گیرد و شما را در عرقِ خودتان خیس می‌کند.
چرا پنبه
پنبه تا چند برابرِ وزنش آب نگه می‌دارد و خشک هم نمی‌شود. تی‌شرتِ پنبه‌ایِ خیس، مثلِ یک لایه آبِ سرد روی پوست عمل می‌کند و گرمای بدن را با سرعتی چند برابرِ هوا می‌مکد.
در انگلیسی برایش یک اصطلاح دارند: «cotton kills». اغراق نیست — بیشترِ موارد گرمازدگیِ معکوس در کوهِ تابستان با یک تی‌شرتِ پنبه‌ایِ خیس شروع می‌شود.
نمونه‌های امروزِ فهرست
- لایه‌ی میانی — نیم‌زیپ و تیشرت — اسکارف کلاه شو داخل پلار 553971 از ۸۳٬۹۷۶ تومان
- لایه‌ی بیرونی — کاپشن — پانچو بارانی اوا مدل eva lightweight raincoat از ۳۷۱٬۱۰۲ تومان
- کلاه و دستکش — دستکش گورتکس Nice Win N500 از ۳۳٬۵۹۰ تومان
- ارزان‌ترین گزینه‌ی پوشاک — تیشرت نیم زیپ ماموت مردانه A2304 از ۱۴٬۸۱۹ تومان
نکته‌ای که سومین سفر یادتان می‌دهد
سر و دست‌ها بیشترین گرما را از دست می‌دهند و کمترین وزن را در کوله می‌گیرند. یک کلاه و یک جفت دستکشِ نازک، در کوله‌ی تابستانی هم باید باشد — هوای قله با هوای دامنه دو چیزِ متفاوت است و اختلافش را تقریباً همه دستِ‌کم می‌گیرند.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی این راهنما
برای کوهنوردی تابستانی هم سه لایه لازم است؟
لایه‌ی دوم را می‌شود در کوله گذاشت و نپوشید، ولی داشتنش لازم است. هر هزار متر ارتفاع حدود شش درجه سرد‌تر است و باد این عدد را بیشتر هم نشان می‌دهد. قله‌ی تابستانی می‌تواند به‌راحتی زیر ده درجه باشد.
پشم مرینو بهتر است یا پلی‌استر؟
مرینو بو نمی‌گیرد و در نمناکی هم گرم می‌ماند، ولی گران‌تر است و زودتر ساییده می‌شود. پلی‌استر ارزان‌تر است، سریع‌تر خشک می‌شود و بادوام‌تر است، ولی بعد از یک روز بوی عرق می‌گیرد. برای سفرِ چندروزه مرینو، برای یک‌روزه پلی‌استر.
کاپشن ضدآب و کاپشن ضد باد فرق دارند؟
بله. کاپشنِ ضدباد سبک است و جلوی باد را می‌گیرد ولی در باران خیس می‌شود. کاپشنِ ضدآب لایه‌ی جداگانه‌ای دارد و سنگین‌تر است. اگر یکی می‌خرید، ضدآبی بگیرید که نفس‌کشیدنش هم اعلام شده باشد.
