کمپرسور روتاری، پیستونی یا اسکرول؟ قلب کولر گازی
کمپرسور گرانترین قطعهی کولر است و اگر بسوزد، معمولاً تعویضش بهصرفه نیست. سه نوع رایجش چه فرقی دارند و کدام برای شما مناسب است.
اگر بخواهیم یک قطعه را «کولر» بدانیم، همان کمپرسور است. بقیهی اجزا — فن، رادیاتور، برد — قابل تعویضاند؛ کمپرسورِ سوخته معمولاً یعنی پایان عمر دستگاه.
کمپرسور اصلاً چه میکند
گاز مبرد را فشرده میکند. همین. ولی همین فشردهکردن است که چرخهی سرمایش را میچرخاند: گاز فشرده داغ میشود، در رادیاتور بیرونی گرمایش را پس میدهد، بعد منبسط و سرد میشود و در رادیاتور داخلی گرمای اتاق را میگیرد.
روتاری
یک غلتک داخل محفظهی استوانهای میچرخد و گاز را فشرده میکند. قطعات متحرک کمتری دارد.
مزیت: کمصدا، کملرزش، کوچک و سبک، ارزانتر. ردهی کاربرد: اسپلیتهای خانگی تا حدود ۳۰۰۰۰ BTU — یعنی اکثریت قاطع بازار.
پیستونی (رفتوبرگشتی)
پیستون در سیلندر بالا و پایین میرود، مثل موتور خودرو.
مزیت: جانسخت است و در دمای بسیار بالا و بار سنگین کم نمیآورد. به همین دلیل در مدلهای T3 مخصوص جنوب و در کولرهای پنجرهای بزرگ میآید. عیب: صدا و لرزش بیشتر، و مصرف برق بالاتر در همان ظرفیت.
اسکرول (حلزونی)
دو مارپیچ در هم فرو رفتهاند و با چرخش، گاز را به مرکز میرانند و فشرده میکنند.
مزیت: بالاترین بازدهی، کمصداترین در ظرفیتهای بزرگ، و بسیار بادوام چون قطعات کمتری با هم برخورد میکنند. ردهی کاربرد: ظرفیتهای بالا — کولرهای ایستادهی صنعتی، چیلرها، سردخانهها. برای اسپلیت خانگی معمولاً بهصرفه نیست.
پس کدام را بگیرم؟
برای خانهی معمولی، این تصمیمِ شما نیست — سازنده آن را گرفته است. اسپلیت خانگی تقریباً همیشه روتاری است و همین درست است. جایی که انتخاب واقعی دارید، دو حالت است:
- جنوب کشور و کار پیوسته در گرمای شدید: مدلی که صریح پیستونی سنگین T3 معرفی شده، انتخاب محافظهکارانهتری است.
- سالن بزرگ و ساعت کارکرد بالا: اسکرول بازدهیاش خودش را در قبض برق نشان میدهد.
یک نکتهی مهمتر از نوع کمپرسور
برندِ خودِ کمپرسور. بسیاری از کولرها — حتی برندهای معروف — کمپرسورشان را از چند سازندهی تخصصی میخرند: GMCC (توشیبا)، هایلی، لاندا، میتسوبیشی. اگر در مشخصات مدلی نام کمپرسورش نوشته شده، آن اطلاعات ارزشمندتری از نوع مکانیزم است.
نوع کمپرسور هر مدل، اگر در فهرست اعلام شده باشد، در جدول مشخصات صفحهی همان کالا نوشته شده است.
پرسشهای پرتکرار دربارهی این راهنما
کمپرسور سوخته را عوض کنم یا کولر نو بخرم؟
قیمت کمپرسور نو بهعلاوهی دستمزد و گاز، معمولاً بین یکسوم تا نیمی از قیمت یک کولر نو در میآید. برای دستگاه زیر پنج سال معمولاً تعمیر منطقی است؛ برای دستگاه دهساله معمولاً نه.
روتاری بهتر است یا پیستونی؟
برای خانه، روتاری: کمصداتر و کممصرفتر. برای گرمای شدید و کار پیوستهی سنگین، پیستونیِ سنگین جانسختتر است. اسکرول برای ظرفیتهای بزرگ تجاری است.
چرا کمپرسور میسوزد؟
سه دلیل رایج: کمبود گاز به دلیل نشتی که باعث میشود کمپرسور بدون خنکشدن کار کند، کثیفیِ رادیاتور بیرونی که دفع گرما را مختل میکند، و نوسان برق. هر سه با سرویس سالانه و محافظ ولتاژ قابل پیشگیریاند.

