اسپرسوساز: دستی، نیمه‌اتوماتیک یا تمام‌اتوماتیک؟ و ماجرای ۱۵ بار
روی هر اسپرسوسازی «۱۵ بار» نوشته شده و تقریباً همه فکر می‌کنند هرچه بیشتر بهتر. این‌طور نیست. راهنمای انتخاب بین سه نوع دستگاه و عددهایی که واقعاً مهم‌اند.
اسپرسو یعنی عبور دادنِ آبِ داغ با فشار از قهوه‌ی فشرده. همه‌ی تفاوتِ دستگاه‌ها در این است که چقدر از این کار را شما می‌کنید و چقدرش را دستگاه.
سه نوع دستگاه
دستی (اهرمی). فشار را خودتان با اهرم می‌دهید. بیشترین کنترل، بیشترین یادگیری. برای کسی که قهوه برایش سرگرمی است، نه صرفاً نوشیدنی.
نیمه‌اتوماتیک. پرتکرارترین نوع. آسیاب و پُرکردن و کوبیدنِ قهوه با شماست؛ دستگاه فقط پمپ و دمای آب را می‌دهد. بیشترین ارزش به ازای پول، اگر حاضرید کمی یاد بگیرید.
تمام‌اتوماتیک. دانه می‌ریزید و دکمه می‌زنید. آسیاب، دوز، فشرده‌سازی و دم‌آوری همه داخل دستگاه. راحت‌ترین، گران‌ترین، و کمترین کنترل.
کپسولی. کپسولِ آماده می‌گذارید. ساده‌ترین و ثابت‌ترین نتیجه، ولی هزینه‌ی جاری دارد و انتخابِ قهوه محدود است.
ماجرای «۱۵ بار»
روی جعبه‌ی تقریباً هر اسپرسوسازی نوشته «۱۵ بار» یا «۲۰ بار». حقیقتِ کمتر گفته‌شده این است:
استانداردِ اسپرسو ۹ بار است. نه ۱۵، نه ۲۰. ۹ بار همان فشاری است که مزه‌ی درست می‌دهد.
عددِ ۱۵ بار، بیشترین فشارِ پمپ است نه فشارِ واقعیِ دم‌آوری. تقریباً همه‌ی دستگاه‌ها شیرِ تنظیم دارند که فشار را سرِ گروهِ قهوه به حدود ۹ بار می‌رساند. پس ۲۰ بار از ۱۵ بار بهتر نیست؛ فقط عددِ بزرگ‌تری روی جعبه است.
عددهایی که واقعاً مهم‌اند
- جنسِ گروهِ دم‌آوری — برنجی حرارت را پایدارتر نگه می‌دارد تا آلومینیوم. پایداریِ دما، بزرگ‌ترین عاملِ ثباتِ طعم است.
- بویلر یا ترموبلاک — ترموبلاک سریع‌تر گرم می‌شود، بویلر دمای پایدارتری می‌دهد.
- فیلترِ تک‌جداره یا دوجداره — دوجداره (فشارمند) با هر آسیابی کرِما می‌سازد و برای مبتدی بخشنده‌تر است. تک‌جداره کیفیتِ بالاتری می‌دهد ولی آسیابِ خوب می‌خواهد.
و مهم‌ترین چیزی که در جعبه نیست
آسیاب. با قهوه‌ی از پیش آسیاب‌شده، هیچ اسپرسوسازی — حتی گران‌ترینش — اسپرسوی خوب نمی‌دهد. اگر بودجه محدود است، دستگاهِ ارزان‌تر با یک آسیابِ خوب، نتیجه‌ی بهتری می‌دهد تا دستگاهِ گران با قهوه‌ی آماده.
نمونه‌های امروزِ فهرست
- ارزان‌ترین — اسپرسو ساز سنکور SES 1721BK از ۱۶٬۳۰۰٬۰۰۰ تومان
- بالاترین رده — اسپرسو ساز توکار بوش CTL7181B0 از ۵۰۶٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی این راهنما
۱۵ بار بهتر از ۹ بار است؟
نه. استانداردِ اسپرسو ۹ بار است و عددِ ۱۵ روی جعبه، بیشترین فشارِ پمپ است نه فشارِ دم‌آوری. دستگاه با شیرِ تنظیم، فشار را سرِ قهوه به حدود ۹ بار می‌رساند. پس عددِ بزرگ‌تر برتری نیست.
اسپرسوساز کپسولی بخرم یا معمولی؟
کپسولی ساده است و نتیجه‌اش همیشه یکسان، ولی هزینه‌ی هر فنجانش چند برابر است و انتخابِ قهوه محدود. اگر روزی یک فنجان می‌خورید و دنبالِ دردسر نیستید، منطقی است؛ اگر روزی چند فنجان، ظرفِ یک سال اختلافِ قیمتِ کپسول از خودِ دستگاه بیشتر می‌شود.
با قهوه‌ی آسیاب‌شده‌ی آماده می‌شود اسپرسو گرفت؟
می‌شود، ولی نتیجه‌اش با قهوه‌ی تازه‌آسیاب قابلِ مقایسه نیست. قهوه بعد از آسیاب ظرفِ چند دقیقه رایحه‌اش را از دست می‌دهد. اگر آسیاب ندارید، فیلترِ دوجداره کمکتان می‌کند کرِما بگیرید.
