کوهنوردی و طبیعت‌گردیباتوم و لوازم جانبی
دوربین تفنگ: FFP یا SFP؟ تفاوتی که روی برچسب توضیح داده نمی‌شود
دو حرفِ سه‌تایی که تقریباً روی هر دوربین تفنگی نوشته شده و بیشترین سردرگمی را می‌سازد. این راهنما می‌گوید صفحه‌ی اول و دوم چه فرقی دارند و کدام به کارِ شما می‌آید.
روی مشخصاتِ دوربین تفنگ، کنارِ عددهای بزرگ‌نمایی، یکی از این دو نوشته شده: FFP یا SFP. فروشنده معمولاً می‌گوید «اولی حرفه‌ای‌تر است» و همان‌جا بحث تمام می‌شود.
ولی FFP گران‌تر است و برای خیلی از کاربردها هیچ برتری‌ای ندارد. تفاوتشان یک چیز است و فهمیدنش دو دقیقه وقت می‌برد.
رتیکل کجا نصب شده
رتیکل همان خطوطِ نشانه‌روی داخل دوربین است. سازنده می‌تواند آن را در دو جای مختلفِ لوله بگذارد:
- FFP — صفحه‌ی اول (First Focal Plane) — رتیکل جلوی سیستمِ بزرگ‌نمایی است، پس با تصویر بزرگ و کوچک می‌شود.
- SFP — صفحه‌ی دوم (Second Focal Plane) — رتیکل پشتِ آن است، پس همیشه یک اندازه می‌ماند، هر بزرگ‌نمایی که انتخاب کنید.
و این در عمل یعنی چه
خطوط و نقطه‌های روی رتیکل برای اندازه‌گیری‌اند: تخمینِ فاصله، جبرانِ افت گلوله، حسابِ باد.
در FFP چون رتیکل با تصویر مقیاس می‌شود، آن اندازه‌ها در هر بزرگ‌نمایی درست‌اند. روی ۴ برابر یا ۱۶ برابر، فرقی نمی‌کند.
در SFP اندازه‌ها فقط روی یک بزرگ‌نمایی درست‌اند — معمولاً بیشترین. اگر روی بزرگ‌نمایی دیگری باشید، باید حساب کنید.
پس کدام؟
| اگر… | این را بگیرید |
|---|---|
| فاصله متغیر است و از رتیکل برای تخمین استفاده می‌کنید | FFP |
| تیراندازی مسابقه‌ای در فواصل مختلف | FFP |
| فاصله‌ی تقریباً ثابت، شکار در برد کوتاه و متوسط | SFP |
| بودجه محدود است و رتیکلِ ساده کافی است | SFP |
| در نور کم کار می‌کنید | SFP — رتیکلش در بزرگ‌نمایی پایین محو نمی‌شود |
آن ردیفِ آخر مهم است و کمتر گفته می‌شود: رتیکلِ FFP در پایین‌ترین بزرگ‌نمایی آن‌قدر ریز می‌شود که در نورِ کم به‌سختی دیده می‌شود. برای همین دوربین‌های FFP تقریباً همیشه رتیکلِ نورانی دارند — و همان هم قیمت را بالا می‌برد.
نمونه‌های امروزِ فهرست
- FFP — ۱۷ مدل؛ ارزان‌ترینش دوربین دیسکاوری HT 6_24x44 SFIR FFP از ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
- SFP — ۱ مدل؛ ارزان‌ترینش دوربین دیسکاوری مدل ED - ELR 5_40×56 SFIR SFP 35MM از ۸۲٬۶۱۹٬۴۶۰ تومان
- ارزان‌ترین دوربینِ فهرست — باند استتار مدل sbz از ۵۳٬۱۳۰ تومان
- گران‌ترین — دوربین تک چشمی طبیعت‌گردی شانتو مدل Panorama ST86 ED 10x42 از ۲۵۱٬۴۶۰٬۰۰۰ تومان
عددهای کنارش را هم بخوانید
شکلِ «۴-۱۶×۴۴» سه چیز می‌گوید: بزرگ‌نمایی از ۴ تا ۱۶ برابر، و قطرِ عدسیِ جلویی ۴۴ میلی‌متر. عدسیِ بزرگ‌تر نورِ بیشتری می‌گیرد — یعنی تصویرِ روشن‌تر در گرگ‌ومیش — ولی دوربین را سنگین‌تر و گران‌تر می‌کند.
در همه‌ی مدل‌های فهرست، این سه عدد در جدول مشخصات صفحه‌ی همان کالا نوشته شده است.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی این راهنما
FFP همیشه بهتر از SFP است؟
نه. FFP وقتی برتری دارد که از رتیکل برای اندازه‌گیری در فواصل متغیر استفاده کنید. برای شکار در فاصله‌ی تقریباً ثابت، SFP هم همان کار را می‌کند، ارزان‌تر است و رتیکلش در بزرگ‌نمایی پایین بهتر دیده می‌شود.
در «۴-۱۶×۴۴» عدد آخر چیست؟
قطرِ عدسیِ جلویی به میلی‌متر. هرچه بزرگ‌تر، نورِ بیشتری وارد دوربین می‌شود و تصویر در نورِ کم روشن‌تر است؛ در عوض دوربین سنگین‌تر و گران‌تر می‌شود و پایه‌ی بلندتری لازم دارد.
رتیکل نورانی لازم است؟
اگر در گرگ‌ومیش یا زمینه‌ی تیره کار می‌کنید، بله — رتیکلِ سیاه روی زمینه‌ی تیره گم می‌شود. در روشناییِ روز تفاوتی نمی‌کند. در مشخصات با نشانه‌ی «IR» یا واژه‌ی «illuminated» می‌آید.
